Ichtegem - immaterieel erfgoed

Verhalen en legenden

Ichtegem is tevens een gemeente met een rijk immaterieel erfgoed. Verhalen en legenden zijn er in overvloed. Naast de vele roggeventjes, Pietje met den Haak, heksen, dwaallichten, waterduivels, Duitse schapers en dergelijke meer, zijn er toch enkele meer specifieke verhalen die onze aandacht verdienen. Zonder volledig te willen zijn :

•  de verhalencyclus rond Graaf Hapkin, waarbij de strenge rechtspraak van Graaf Boudewijn IX in de 12de eeuw centraal staat. Deze cyclus speelt zich voornamelijk af in de bossen en de woestenijen van middeleeuws Wijnendale;
• het verhaal van de Eeuwige Jager, die vervloekt door zijn vader omdat hij liever ging jagen dan het broodnodige graan te helpen binnenhalen, nu voor eeuwig in een wilde jacht door de luchten van het Wijnendale bos vliegt;
• De zieltjes uit de omgeving, die allemaal verzamelen op het hoogste punt van het Wijnendaalse plateau, de Ruidenberg, om van daar uit samen naar de hemel te vliegen;
• de stichtingslegenden rond de Roopijpfontein van Wijnendale, evenals de legenden geweven rond het kapelletje van Wijnendale;
• het verhaal van de verzonken klokken van Eernegem, die nu nog op kerstavond om middernacht elk jaar te horen zijn op de wijk Klokkenputten te Eernegem.

Ook een aantal historische gegevens zijn in de loop der tijden bijna een eigen leven gaan leiden : de gevangenneming van Lodewijk Bakelandt, de val van Maria van Bourgondië, de dood van Richard Depoorter, de verwezenlijkingen van Jules Van Hevel, …

Gebruiken

De begrafenis van knol Hespenbeen

Om de drie jaar gaat in deelgemeente Eernegem een merkwaardige stoet de straat op.  Onder luid geween en geklaag wordt immers op kermiszondag het Hespenbeen begraven als afsluiter van de kermis.  Dit gebruik, dat vroeger ook in andere West-Vlaamse gemeenten plaatsvond, heeft zijn wortels in een aantal slachtgebruiken en is tevens verwant aan de zogenaamde "lege portemonnee"-evenementen uit andere steden en gemeenten.  Merkwaardig is hier het gebruik van de originele Ichtegemse corbeillard, bekleed met de historische kleden en getrokken door twee gitzwarte friese paarden.

De bietenstoet

Elk jaar in november trekt door Ichtegem een sfeervolle stoet van kinderen met uitgeholde bieten.  Dit evenement, dat gedragen wordt door de Ichtegemse gezinsbond, stoelt op het gebruik om op Sint-Maartensavond te gaan "ruusbuzen".  Kinderen trokken de straat op met een lantaarn, gemaakt van een uitgeholde biet om aan de deuren te kloppen of te bellen en zo een kleine bijdrage in geld of in natura van de inwoners van de gemeente te vragen.